Agroturystyka 2026: jak zacząć, ile zarobić i kiedy nie płacisz podatku

W 2026 r. rolnik, który wynajmuje turystom najwyżej 5 pokoi w domu na swoim gospodarstwie, nie musi zakładać firmy ani płacić PIT od noclegów i domowych posiłków dla gości. Wystarczy zgłosić obiekt w gminie, spełnić podstawowe wymagania dla pokoi, a przy wydawaniu posiłków złożyć wniosek do sanepidu. Kto ma więcej pokoi, wynajmuje domki letniskowe albo nie prowadzi gospodarstwa rolnego, prowadzi już zwykły biznes noclegowy z podatkiem, a często także z firmą i ZUS.

Piszemy dla rolników i mieszkańców wsi, którzy zastanawiają się nad przyjmowaniem gości przed sezonem 2027. Wyjaśniamy, kiedy agroturystyka jest wolna od podatku, jakie formalności trzeba załatwić krok po kroku, ile realnie można zarobić na 5 pokojach i skąd wziąć pieniądze na rozwój. Piszemy też o ustawie o najmie krótkoterminowym, nad którą w listopadzie 2026 r. pracuje Senat.

Agroturystyka bez firmy i bez PIT – 4 warunki do spełnienia

  1. Jesteś rolnikiem: prowadzisz gospodarstwo rolne z użytkami rolnymi powyżej 1 ha (lub 1 ha przeliczeniowego).
  2. Pokoje są w budynku mieszkalnym położonym na wsi i należącym do gospodarstwa, a nie w domku letniskowym.
  3. Wynajmujesz najwyżej 5 pokoi gościnnych.
  4. Goście przyjeżdżają na wypoczynek, a Ty oprócz noclegu możesz sprzedawać im domowe posiłki i usługi związane z pobytem.

Jeśli nie spełniasz choćby jednego warunku, zwolnienie z PIT nie przysługuje.

Ile jest gospodarstw agroturystycznych na Podlasiu?

W województwie podlaskim działa ok. 640 obiektów agroturystycznych i kwater wiejskich. Badanie Podlaskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej z października 2022 r. naliczyło ich 643, z czego 201 (31,3%) w powiecie hajnowskim, 88 w suwalskim oraz po 70 w augustowskim i białostockim. Aż 84,6% obiektów leży w powiatach przygranicznych, czyli przy Puszczy Białowieskiej, Knyszyńskiej i Augustowskiej, nad Biebrzą i Narwią.

Wykres: liczba obiektów agroturystycznych w województwie podlaskim według powiatów - hajnowski 201, suwalski 88, augustowski 70, białostocki 70, pozostałe 214 - oraz odsetek obiektów działających cały rok, z domkami i bez kategoryzacji
Ryc. 1. Obiekty agroturystyczne i kwatery wiejskie w województwie podlaskim według powiatów. Dane: Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna, raport „Stan i perspektywy rozwoju agroturystyki w województwie podlaskim” (2022, badanie 143 obiektów); opracowanie: redakcja Uczciwie o Pracy.

 

Z tego samego badania wynika, że 73,4% obiektów przyjmuje gości przez cały rok, a 67,8% oferuje nocleg w wolno stojącym domku. Trzy czwarte gospodarstw (75,5%) nie ma żadnej kategoryzacji, a prawie co piąte nie ma pokoju z własną łazienką. Gospodarze jako największe problemy wskazali niestabilne zyski, sezonowość i brak pieniędzy na inwestycje. Więcej o tym, z czego żyje region, piszemy w tekście gospodarka Podlasia.

Czy agroturystyka to działalność gospodarcza?

Agroturystyka prowadzona przez rolnika nie jest działalnością gospodarczą. Art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo przedsiębiorców wyłącza z niej wynajmowanie przez rolników pokoi, sprzedaż posiłków domowych i świadczenie w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów. Nie rejestrujesz się więc w CEIDG i nie przechodzisz do ZUS, a zostajesz w KRUS na dotychczasowych zasadach. Ustawa nie podaje limitu pokoi, ale w praktyce granicę wyznacza zwolnienie z PIT z art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które obejmuje najwyżej 5 pokoi.

Kwestia Agroturystyka rolnika Biznes noclegowy jako firma
Kto może Rolnik z gospodarstwem powyżej 1 ha użytków rolnych Każdy, także osoba bez gospodarstwa
Rejestracja w CEIDG Nie (art. 6 Prawa przedsiębiorców) Tak
Liczba pokoi Najwyżej 5 pokoi gościnnych Bez limitu
PIT Zwolnienie z noclegów i posiłków Skala, podatek liniowy albo ryczałt (8,5% do 100 000 zł przychodu)
Ubezpieczenie KRUS bez zmian ZUS albo KRUS pod warunkami, m.in. 3 lata w KRUS i podatek za 2025 r. do 4576 zł
Podatek od nieruchomości Stawka jak dla budynków mieszkalnych Stawka dla budynków związanych z działalnością gospodarczą
VAT Zwolnienie do 240 000 zł sprzedaży rocznie, powyżej stawka 8% Tak samo
Zgłoszenie w gminie Tak, do ewidencji innych obiektów Tak, albo kategoryzacja jako obiekt hotelarski
Premia LEADER na start Zwykle nie, bo wymaga założenia firmy Tak, od 50 000 do 150 000 zł
Tabela 1. Agroturystyka prowadzona przez rolnika a biznes noclegowy prowadzony jako firma w 2026 r. Opracowanie: redakcja Uczciwie o Pracy na podstawie ustaw: Prawo przedsiębiorców, o PIT, o VAT, o podatkach i opłatach lokalnych, o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz wytycznych LEADER PS WPR 2023-2027.

 

Przy większej skali, na przykład 8 pokojach albo kilku domkach na wynajem, organy podatkowe mogą uznać przyjmowanie gości za zorganizowaną i ciągłą działalność gospodarczą. Wtedy trzeba założyć firmę i wybrać formę opodatkowania. Różnice między ryczałtem, skalą i podatkiem liniowym opisujemy w tekście o ryczałcie, skali i podatku liniowym, a sam proces rejestracji w poradniku jak założyć firmę w 2026 r.

Schemat decyzyjny: czy do agroturystyki potrzebna jest firma - pytania o gospodarstwo rolne powyżej 1 ha, pokoje w budynku mieszkalnym na wsi i liczbę pokoi do 5, z wynikiem agroturystyka bez firmy i bez PIT albo zwykły biznes noclegowy
Ryc. 2. Czy do agroturystyki potrzebujesz firmy? Schemat uproszczony na podstawie art. 6 Prawa przedsiębiorców i art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy o PIT. W sytuacjach granicznych warto zapytać o interpretację w Krajowej Informacji Skarbowej. Opracowanie: redakcja Uczciwie o Pracy.

 

Uwaga na domki. Zwolnienie z PIT dotyczy pokoi w budynku mieszkalnym, a organy podatkowe zwykle odmawiają go przy wynajmie domków letniskowych, czyli budynków rekreacyjnych. Skoro dwie trzecie podlaskich obiektów oferuje noclegi w domkach, wielu gospodarzy powinno sprawdzić, jak ich budynek jest zapisany w ewidencji i w dokumentach budowlanych. Jeśli zwolnienie nie przysługuje, przychód z wynajmu trzeba opodatkować, najczęściej ryczałtem 8,5% do 100 000 zł przychodu rocznie i 12,5% od nadwyżki.

Jakie formalności trzeba załatwić przed przyjęciem pierwszych gości?

Przed przyjęciem pierwszych gości trzeba zgłosić obiekt do gminnej ewidencji, przygotować pokoje według wymagań minimalnych, a jeśli podajesz posiłki, złożyć wniosek do powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej co najmniej 14 dni wcześniej. Kolejność, która oszczędza nerwów, wygląda tak.

  1. Sprawdź gospodarstwo i budynek. Upewnij się, że prowadzisz gospodarstwo rolne z użytkami powyżej 1 ha, a pokoje są w budynku mieszkalnym, który może być legalnie użytkowany. Adaptacja stodoły czy budynku gospodarczego na pokoje wymaga zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania w starostwie.
  2. Przygotuj pokoje według wymagań minimalnych. Pokój 1- lub 2-osobowy musi mieć co najmniej 6 m², a każda kolejna osoba to dodatkowe 2 m². Łóżko jednoosobowe ma mieć co najmniej 80 x 190 cm, a dwuosobowe 120 x 190 cm. Na jedną łazienkę z WC może przypadać najwyżej 15 osób.
  3. Zgłoś obiekt do ewidencji w gminie. Złóż do wójta lub burmistrza zgłoszenie do ewidencji innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie: osobiście, pocztą albo przez ePUAP. Zrób to przed przyjęciem pierwszych gości.
  4. Złóż wniosek do sanepidu, jeśli podajesz posiłki. Wniosek o wpis do rejestru zakładów złóż w powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej co najmniej 14 dni przed wydaniem pierwszych posiłków. Kuchnia musi spełniać zasady dobrej praktyki higienicznej.
  5. Zadbaj o bezpieczeństwo pożarowe. Oznacz drogi ewakuacyjne, powieś instrukcję postępowania na wypadek pożaru z numerami alarmowymi i zapewnij gaśnicę. Czujki dymu i czadu kosztują niewiele, a mogą uratować życie.
  6. Ustal opłatę miejscową, regulamin i ubezpieczenie. Sprawdź w uchwale gminy, czy pobiera opłatę miejscową (w 2026 r. najwyżej 3,46 zł za dobę) i czy gospodarz ją inkasuje. Spisz regulamin pobytu, rozważ ubezpieczenie OC i nie kseruj dowodów osobistych gości.

Gospodarstwo z co najmniej 10 miejscami noclegowymi ma jeszcze jeden obowiązek: co miesiąc wysyła do GUS sprawozdanie KT-1 o liczbie gości i noclegów. Kategoryzacja, czyli na przykład „słoneczka” Polskiej Federacji Turystyki Wiejskiej, jest dobrowolna, ale pomaga w sprzedaży, bo goście szukają sprawdzonych miejsc.

Ile można zarobić na agroturystyce?

Gospodarstwo z 5 pokojami dwuosobowymi może osiągnąć w 2026 r. od ok. 77 000 zł do ok. 204 000 zł przychodu rocznie, w zależności od tego, przez ile dni w roku ma gości. Podstawą naszego wyliczenia jest 90 zł za nocleg od osoby i 50 zł za śniadanie z obiadokolacją. Na Podlasiu ceny noclegów w agroturystyce zaczynają się od ok. 65 zł od osoby, a śniadanie kosztuje zwykle ok. 20 zł, obiadokolacja ok. 30 zł.

5 pokoi dwuosobowych (10 miejsc) 55 dni pełnego obłożenia 91 dni pełnego obłożenia 146 dni pełnego obłożenia
Średnie obłożenie w roku 15% 25% 40%
Osobonoce w roku 550 910 1460
Przychód z noclegów (90 zł od osoby) 49 500 zł 81 900 zł 131 400 zł
Przychód z wyżywienia (50 zł od osoby) 27 500 zł 45 500 zł 73 000 zł
Przychód razem w roku 77 000 zł 127 400 zł 204 400 zł
Średnio na miesiąc 6417 zł 10 617 zł 17 033 zł
Ryczałt od noclegów, gdyby nie było zwolnienia ok. 4200 zł ok. 7000 zł ok. 12 400 zł
Tabela 2. Przychód gospodarstwa agroturystycznego z 5 pokojami w trzech wariantach obłożenia, ceny z 2026 r. Wyliczenie redakcji Uczciwie o Pracy: 90 zł za nocleg i 50 zł za śniadanie z obiadokolacją od osoby, wszyscy goście z wyżywieniem; ryczałt 8,5% do 100 000 zł i 12,5% od nadwyżki. Przychód nie uwzględnia kosztów.

 

Wyliczenie pokazuje przychód, a nie zysk. Trzeba od niego odjąć koszty żywności, prądu, ogrzewania, wody, wywozu śmieci, prania pościeli, prowizji portali rezerwacyjnych i drobnych napraw. Ostatni wiersz tabeli pokazuje, ile wart jest sam przywilej zwolnienia z PIT: przy 146 dniach pełnego obłożenia gospodarz z firmą na ryczałcie zapłaciłby od samych noclegów ok. 12 400 zł podatku rocznie.

Zwolnienie z PIT nie zwalnia z VAT. Usługi dla turystów są usługami w rozumieniu ustawy o VAT, ale od 1 stycznia 2026 r. limit zwolnienia podmiotowego wynosi 240 000 zł rocznie, więc większość gospodarstw agroturystycznych VAT nie płaci. Po przekroczeniu limitu nocleg z wyżywieniem i usługami związanymi z pobytem jest opodatkowany stawką 8%.

Skąd wziąć pieniądze na rozwój agroturystyki w 2026 r.?

Najwięcej pieniędzy dla agroturystyki dają w 2026 r. lokalne grupy działania (LGD) w ramach programu LEADER z Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej 2023-2027. Jest jednak haczyk: premia na start i dofinansowanie rozwoju przysługują na pozarolniczą działalność gospodarczą, więc gospodarz musi zarejestrować firmę. Agroturystyka w formie zwolnionej z PIT, bez firmy, z tych naborów zwykle nie skorzysta.

  • Premia na podjęcie działalności gospodarczej (LEADER). Od 50 000 zł do 150 000 zł ryczałtem dla osoby, która w roku przed wnioskiem nie prowadziła firmy i od co najmniej roku mieszka na obszarze objętym strategią danej LGD. LGD może ustalić niższą kwotę w regulaminie naboru.
  • Rozwój działalności gospodarczej (LEADER). Zwrot do 65% kosztów, najwyżej 500 000 zł, dla firmy działającej co najmniej 365 dni w ciągu 3 lat przed wnioskiem. Pieniądze można przeznaczyć na przykład na nowe pokoje, łazienki czy saunę.
  • Podlaski Bon Turystyczny. Program województwa z budżetem 2,2 mln zł w 2026 r.: turysta dostaje 300 zł do pobytu od 2 nocy wiosną i jesienią albo 400 zł do pobytu od 3 nocy w lipcu i sierpniu. Obiekty zgłaszały się w marcu. Bon nie jest dotacją dla gospodarza, ale przyciąga gości poza głównym sezonem.
  • Szkolenia i doradztwo. Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie prowadzi szkolenia z zakładania i prowadzenia gospodarstw agroturystycznych, a Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna organizuje Podlaskie Forum Agroturystyczne.

Nabory LEADER ogłasza każda LGD osobno, z własnymi kryteriami punktowymi. Sprawdź, do której LGD należy Twoja gmina, i śledź jej stronę oraz tablicę ogłoszeń w urzędzie gminy. Pozostałe źródła finansowania na start, od pożyczek po fundusze unijne, zebraliśmy w przewodniku po dotacjach i pożyczkach na firmę.

Co zmieni ustawa o najmie krótkoterminowym?

Ustawa o najmie krótkoterminowym ma wprowadzić Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych (CWTON) i numer identyfikacyjny, który trzeba będzie podawać w każdym ogłoszeniu, także na portalach takich jak Booking.com czy Airbnb. Sejm uchwalił ją 8 października 2026 r., a Senat ma się nią zająć na posiedzeniu 4-6 listopada 2026 r. Za oferowanie noclegów bez wpisu do wykazu albo bez numeru w ogłoszeniu grozi kara do 50 000 zł.

Ustawa obejmuje wynajem domów, mieszkań, pokoi i miejsc noclegowych na okres krótszy niż 30 dni, a dane z gminnych ewidencji mają trafić do centralnego wykazu w ciągu 3 miesięcy od jej wejścia w życie. Gospodarstwo agroturystyczne zgłoszone w gminie powinno więc dostać numer bez osobnej procedury. Przepisy o rejestrze mają zacząć obowiązywać 14 dni po ogłoszeniu ustawy. Zaktualizujemy ten tekst, gdy ustawa zostanie opublikowana w Dzienniku Ustaw.

O co pytają osoby, które chcą otworzyć agroturystykę?

Ile pokoi można wynajmować w agroturystyce bez podatku?

Najwyżej 5 pokoi gościnnych. Zwolnienie z PIT przysługuje rolnikowi, który wynajmuje pokoje w budynku mieszkalnym na wsi, należącym do gospodarstwa rolnego, osobom przebywającym na wypoczynku. Obejmuje też dochód z wyżywienia gości. Przy 6 i więcej pokojach zwolnienie nie przysługuje.

Czy agroturystykę trzeba zgłosić w gminie?

Tak. Gospodarstwo agroturystyczne trzeba zgłosić do ewidencji innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie, prowadzonej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Jeśli wydajesz posiłki, osobno składasz wniosek o wpis do rejestru w powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej, co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem.

Czy na agroturystykę można dostać dotację w 2026 r.?

Tak, ale zwykle trzeba założyć firmę. Lokalne grupy działania w programie LEADER dają od 50 000 do 150 000 zł premii na start pozarolniczej działalności gospodarczej i do 65% kosztów, najwyżej 500 000 zł, na jej rozwój. Agroturystyka bez firmy z tych naborów najczęściej nie skorzysta.

Czy rolnik prowadzący agroturystykę traci ubezpieczenie w KRUS?

Nie. Agroturystyka prowadzona przez rolnika nie jest działalnością gospodarczą, więc rolnik zostaje w KRUS na dotychczasowych zasadach. Jeśli zakłada firmę, może zostać w KRUS, gdy był ubezpieczony co najmniej 3 lata, w ciągu 14 dni złoży oświadczenie, a podatek z działalności za poprzedni rok nie przekroczy limitu (4576 zł za 2025 r.).

Na jakich źródłach oparliśmy ten tekst?

Zasady prowadzenia agroturystyki opisaliśmy na podstawie ustaw: Prawo przedsiębiorców, o podatku dochodowym od osób fizycznych, o usługach hotelarskich, o podatku od towarów i usług oraz o podatkach i opłatach lokalnych, a także materiałów Podlaskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Dane o obiektach na Podlasiu pochodzą z raportu Podlaskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej, a zasady naborów LEADER z wytycznych do Planu Strategicznego WPR 2023-2027. Wyliczenie przychodów przygotowała redakcja na podstawie cen z ofert noclegów na Podlasiu. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady podatkowej: w sytuacjach granicznych zapytaj o interpretację w Krajowej Informacji Skarbowej.

Ostatnia aktualizacja: 10 listopada 2026 r.

  • Ustawa z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, art. 6 ust. 1 pkt 2.
  • Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 21 ust. 1 pkt 43.
  • Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych, art. 38 (ewidencja innych obiektów), wraz z rozporządzeniem w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (wymagania minimalne).
  • Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, limit zwolnienia podmiotowego 240 000 zł od 1 stycznia 2026 r.
  • Obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z 1 sierpnia 2025 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2026 r.
  • Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie, „Prawo w agroturystyce” (2024) oraz K. Bień, „Prawne aspekty zakładania i prowadzenia działalności pozarolniczej” (2024).
  • Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna, „Stan i perspektywy rozwoju agroturystyki w województwie podlaskim” (październik 2022 r.) oraz plan pracy na 2026 r. (Podlaski Bon Turystyczny, Podlaskie Forum Agroturystyczne).
  • Wytyczne podstawowe i szczegółowe do interwencji LEADER w Planie Strategicznym WPR 2023-2027 (rozwój przedsiębiorczości), stan od 20 października 2025 r.
  • KRUS, komunikat o granicznej kwocie podatku z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2025 r. (4576 zł).
  • Ustawa o najmie krótkoterminowym (druk sejmowy nr 2865), uchwalona przez Sejm 8 października 2026 r.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *