W 2026 r. rolnik, który wynajmuje turystom najwyżej 5 pokoi w domu na swoim gospodarstwie, nie musi zakładać firmy ani płacić PIT od noclegów i domowych posiłków dla gości. Wystarczy zgłosić obiekt w gminie, spełnić podstawowe wymagania dla pokoi, a przy wydawaniu posiłków złożyć wniosek do sanepidu. Kto ma więcej pokoi, wynajmuje domki letniskowe albo nie prowadzi gospodarstwa rolnego, prowadzi już zwykły biznes noclegowy z podatkiem, a często także z firmą i ZUS.
Piszemy dla rolników i mieszkańców wsi, którzy zastanawiają się nad przyjmowaniem gości przed sezonem 2027. Wyjaśniamy, kiedy agroturystyka jest wolna od podatku, jakie formalności trzeba załatwić krok po kroku, ile realnie można zarobić na 5 pokojach i skąd wziąć pieniądze na rozwój. Piszemy też o ustawie o najmie krótkoterminowym, nad którą w listopadzie 2026 r. pracuje Senat.
Agroturystyka bez firmy i bez PIT – 4 warunki do spełnienia
- Jesteś rolnikiem: prowadzisz gospodarstwo rolne z użytkami rolnymi powyżej 1 ha (lub 1 ha przeliczeniowego).
- Pokoje są w budynku mieszkalnym położonym na wsi i należącym do gospodarstwa, a nie w domku letniskowym.
- Wynajmujesz najwyżej 5 pokoi gościnnych.
- Goście przyjeżdżają na wypoczynek, a Ty oprócz noclegu możesz sprzedawać im domowe posiłki i usługi związane z pobytem.
Jeśli nie spełniasz choćby jednego warunku, zwolnienie z PIT nie przysługuje.
Ile jest gospodarstw agroturystycznych na Podlasiu?
W województwie podlaskim działa ok. 640 obiektów agroturystycznych i kwater wiejskich. Badanie Podlaskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej z października 2022 r. naliczyło ich 643, z czego 201 (31,3%) w powiecie hajnowskim, 88 w suwalskim oraz po 70 w augustowskim i białostockim. Aż 84,6% obiektów leży w powiatach przygranicznych, czyli przy Puszczy Białowieskiej, Knyszyńskiej i Augustowskiej, nad Biebrzą i Narwią.

Z tego samego badania wynika, że 73,4% obiektów przyjmuje gości przez cały rok, a 67,8% oferuje nocleg w wolno stojącym domku. Trzy czwarte gospodarstw (75,5%) nie ma żadnej kategoryzacji, a prawie co piąte nie ma pokoju z własną łazienką. Gospodarze jako największe problemy wskazali niestabilne zyski, sezonowość i brak pieniędzy na inwestycje. Więcej o tym, z czego żyje region, piszemy w tekście gospodarka Podlasia.
Czy agroturystyka to działalność gospodarcza?
Agroturystyka prowadzona przez rolnika nie jest działalnością gospodarczą. Art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo przedsiębiorców wyłącza z niej wynajmowanie przez rolników pokoi, sprzedaż posiłków domowych i świadczenie w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów. Nie rejestrujesz się więc w CEIDG i nie przechodzisz do ZUS, a zostajesz w KRUS na dotychczasowych zasadach. Ustawa nie podaje limitu pokoi, ale w praktyce granicę wyznacza zwolnienie z PIT z art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które obejmuje najwyżej 5 pokoi.
| Kwestia | Agroturystyka rolnika | Biznes noclegowy jako firma |
|---|---|---|
| Kto może | Rolnik z gospodarstwem powyżej 1 ha użytków rolnych | Każdy, także osoba bez gospodarstwa |
| Rejestracja w CEIDG | Nie (art. 6 Prawa przedsiębiorców) | Tak |
| Liczba pokoi | Najwyżej 5 pokoi gościnnych | Bez limitu |
| PIT | Zwolnienie z noclegów i posiłków | Skala, podatek liniowy albo ryczałt (8,5% do 100 000 zł przychodu) |
| Ubezpieczenie | KRUS bez zmian | ZUS albo KRUS pod warunkami, m.in. 3 lata w KRUS i podatek za 2025 r. do 4576 zł |
| Podatek od nieruchomości | Stawka jak dla budynków mieszkalnych | Stawka dla budynków związanych z działalnością gospodarczą |
| VAT | Zwolnienie do 240 000 zł sprzedaży rocznie, powyżej stawka 8% | Tak samo |
| Zgłoszenie w gminie | Tak, do ewidencji innych obiektów | Tak, albo kategoryzacja jako obiekt hotelarski |
| Premia LEADER na start | Zwykle nie, bo wymaga założenia firmy | Tak, od 50 000 do 150 000 zł |
Przy większej skali, na przykład 8 pokojach albo kilku domkach na wynajem, organy podatkowe mogą uznać przyjmowanie gości za zorganizowaną i ciągłą działalność gospodarczą. Wtedy trzeba założyć firmę i wybrać formę opodatkowania. Różnice między ryczałtem, skalą i podatkiem liniowym opisujemy w tekście o ryczałcie, skali i podatku liniowym, a sam proces rejestracji w poradniku jak założyć firmę w 2026 r.

Uwaga na domki. Zwolnienie z PIT dotyczy pokoi w budynku mieszkalnym, a organy podatkowe zwykle odmawiają go przy wynajmie domków letniskowych, czyli budynków rekreacyjnych. Skoro dwie trzecie podlaskich obiektów oferuje noclegi w domkach, wielu gospodarzy powinno sprawdzić, jak ich budynek jest zapisany w ewidencji i w dokumentach budowlanych. Jeśli zwolnienie nie przysługuje, przychód z wynajmu trzeba opodatkować, najczęściej ryczałtem 8,5% do 100 000 zł przychodu rocznie i 12,5% od nadwyżki.
Jakie formalności trzeba załatwić przed przyjęciem pierwszych gości?
Przed przyjęciem pierwszych gości trzeba zgłosić obiekt do gminnej ewidencji, przygotować pokoje według wymagań minimalnych, a jeśli podajesz posiłki, złożyć wniosek do powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej co najmniej 14 dni wcześniej. Kolejność, która oszczędza nerwów, wygląda tak.
- Sprawdź gospodarstwo i budynek. Upewnij się, że prowadzisz gospodarstwo rolne z użytkami powyżej 1 ha, a pokoje są w budynku mieszkalnym, który może być legalnie użytkowany. Adaptacja stodoły czy budynku gospodarczego na pokoje wymaga zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania w starostwie.
- Przygotuj pokoje według wymagań minimalnych. Pokój 1- lub 2-osobowy musi mieć co najmniej 6 m², a każda kolejna osoba to dodatkowe 2 m². Łóżko jednoosobowe ma mieć co najmniej 80 x 190 cm, a dwuosobowe 120 x 190 cm. Na jedną łazienkę z WC może przypadać najwyżej 15 osób.
- Zgłoś obiekt do ewidencji w gminie. Złóż do wójta lub burmistrza zgłoszenie do ewidencji innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie: osobiście, pocztą albo przez ePUAP. Zrób to przed przyjęciem pierwszych gości.
- Złóż wniosek do sanepidu, jeśli podajesz posiłki. Wniosek o wpis do rejestru zakładów złóż w powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej co najmniej 14 dni przed wydaniem pierwszych posiłków. Kuchnia musi spełniać zasady dobrej praktyki higienicznej.
- Zadbaj o bezpieczeństwo pożarowe. Oznacz drogi ewakuacyjne, powieś instrukcję postępowania na wypadek pożaru z numerami alarmowymi i zapewnij gaśnicę. Czujki dymu i czadu kosztują niewiele, a mogą uratować życie.
- Ustal opłatę miejscową, regulamin i ubezpieczenie. Sprawdź w uchwale gminy, czy pobiera opłatę miejscową (w 2026 r. najwyżej 3,46 zł za dobę) i czy gospodarz ją inkasuje. Spisz regulamin pobytu, rozważ ubezpieczenie OC i nie kseruj dowodów osobistych gości.
Gospodarstwo z co najmniej 10 miejscami noclegowymi ma jeszcze jeden obowiązek: co miesiąc wysyła do GUS sprawozdanie KT-1 o liczbie gości i noclegów. Kategoryzacja, czyli na przykład „słoneczka” Polskiej Federacji Turystyki Wiejskiej, jest dobrowolna, ale pomaga w sprzedaży, bo goście szukają sprawdzonych miejsc.
Ile można zarobić na agroturystyce?
Gospodarstwo z 5 pokojami dwuosobowymi może osiągnąć w 2026 r. od ok. 77 000 zł do ok. 204 000 zł przychodu rocznie, w zależności od tego, przez ile dni w roku ma gości. Podstawą naszego wyliczenia jest 90 zł za nocleg od osoby i 50 zł za śniadanie z obiadokolacją. Na Podlasiu ceny noclegów w agroturystyce zaczynają się od ok. 65 zł od osoby, a śniadanie kosztuje zwykle ok. 20 zł, obiadokolacja ok. 30 zł.
| 5 pokoi dwuosobowych (10 miejsc) | 55 dni pełnego obłożenia | 91 dni pełnego obłożenia | 146 dni pełnego obłożenia |
|---|---|---|---|
| Średnie obłożenie w roku | 15% | 25% | 40% |
| Osobonoce w roku | 550 | 910 | 1460 |
| Przychód z noclegów (90 zł od osoby) | 49 500 zł | 81 900 zł | 131 400 zł |
| Przychód z wyżywienia (50 zł od osoby) | 27 500 zł | 45 500 zł | 73 000 zł |
| Przychód razem w roku | 77 000 zł | 127 400 zł | 204 400 zł |
| Średnio na miesiąc | 6417 zł | 10 617 zł | 17 033 zł |
| Ryczałt od noclegów, gdyby nie było zwolnienia | ok. 4200 zł | ok. 7000 zł | ok. 12 400 zł |
Wyliczenie pokazuje przychód, a nie zysk. Trzeba od niego odjąć koszty żywności, prądu, ogrzewania, wody, wywozu śmieci, prania pościeli, prowizji portali rezerwacyjnych i drobnych napraw. Ostatni wiersz tabeli pokazuje, ile wart jest sam przywilej zwolnienia z PIT: przy 146 dniach pełnego obłożenia gospodarz z firmą na ryczałcie zapłaciłby od samych noclegów ok. 12 400 zł podatku rocznie.
Zwolnienie z PIT nie zwalnia z VAT. Usługi dla turystów są usługami w rozumieniu ustawy o VAT, ale od 1 stycznia 2026 r. limit zwolnienia podmiotowego wynosi 240 000 zł rocznie, więc większość gospodarstw agroturystycznych VAT nie płaci. Po przekroczeniu limitu nocleg z wyżywieniem i usługami związanymi z pobytem jest opodatkowany stawką 8%.
Skąd wziąć pieniądze na rozwój agroturystyki w 2026 r.?
Najwięcej pieniędzy dla agroturystyki dają w 2026 r. lokalne grupy działania (LGD) w ramach programu LEADER z Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej 2023-2027. Jest jednak haczyk: premia na start i dofinansowanie rozwoju przysługują na pozarolniczą działalność gospodarczą, więc gospodarz musi zarejestrować firmę. Agroturystyka w formie zwolnionej z PIT, bez firmy, z tych naborów zwykle nie skorzysta.
- Premia na podjęcie działalności gospodarczej (LEADER). Od 50 000 zł do 150 000 zł ryczałtem dla osoby, która w roku przed wnioskiem nie prowadziła firmy i od co najmniej roku mieszka na obszarze objętym strategią danej LGD. LGD może ustalić niższą kwotę w regulaminie naboru.
- Rozwój działalności gospodarczej (LEADER). Zwrot do 65% kosztów, najwyżej 500 000 zł, dla firmy działającej co najmniej 365 dni w ciągu 3 lat przed wnioskiem. Pieniądze można przeznaczyć na przykład na nowe pokoje, łazienki czy saunę.
- Podlaski Bon Turystyczny. Program województwa z budżetem 2,2 mln zł w 2026 r.: turysta dostaje 300 zł do pobytu od 2 nocy wiosną i jesienią albo 400 zł do pobytu od 3 nocy w lipcu i sierpniu. Obiekty zgłaszały się w marcu. Bon nie jest dotacją dla gospodarza, ale przyciąga gości poza głównym sezonem.
- Szkolenia i doradztwo. Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie prowadzi szkolenia z zakładania i prowadzenia gospodarstw agroturystycznych, a Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna organizuje Podlaskie Forum Agroturystyczne.
Nabory LEADER ogłasza każda LGD osobno, z własnymi kryteriami punktowymi. Sprawdź, do której LGD należy Twoja gmina, i śledź jej stronę oraz tablicę ogłoszeń w urzędzie gminy. Pozostałe źródła finansowania na start, od pożyczek po fundusze unijne, zebraliśmy w przewodniku po dotacjach i pożyczkach na firmę.
Co zmieni ustawa o najmie krótkoterminowym?
Ustawa o najmie krótkoterminowym ma wprowadzić Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych (CWTON) i numer identyfikacyjny, który trzeba będzie podawać w każdym ogłoszeniu, także na portalach takich jak Booking.com czy Airbnb. Sejm uchwalił ją 8 października 2026 r., a Senat ma się nią zająć na posiedzeniu 4-6 listopada 2026 r. Za oferowanie noclegów bez wpisu do wykazu albo bez numeru w ogłoszeniu grozi kara do 50 000 zł.
Ustawa obejmuje wynajem domów, mieszkań, pokoi i miejsc noclegowych na okres krótszy niż 30 dni, a dane z gminnych ewidencji mają trafić do centralnego wykazu w ciągu 3 miesięcy od jej wejścia w życie. Gospodarstwo agroturystyczne zgłoszone w gminie powinno więc dostać numer bez osobnej procedury. Przepisy o rejestrze mają zacząć obowiązywać 14 dni po ogłoszeniu ustawy. Zaktualizujemy ten tekst, gdy ustawa zostanie opublikowana w Dzienniku Ustaw.
O co pytają osoby, które chcą otworzyć agroturystykę?
Ile pokoi można wynajmować w agroturystyce bez podatku?
Najwyżej 5 pokoi gościnnych. Zwolnienie z PIT przysługuje rolnikowi, który wynajmuje pokoje w budynku mieszkalnym na wsi, należącym do gospodarstwa rolnego, osobom przebywającym na wypoczynku. Obejmuje też dochód z wyżywienia gości. Przy 6 i więcej pokojach zwolnienie nie przysługuje.
Czy agroturystykę trzeba zgłosić w gminie?
Tak. Gospodarstwo agroturystyczne trzeba zgłosić do ewidencji innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie, prowadzonej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Jeśli wydajesz posiłki, osobno składasz wniosek o wpis do rejestru w powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej, co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem.
Czy na agroturystykę można dostać dotację w 2026 r.?
Tak, ale zwykle trzeba założyć firmę. Lokalne grupy działania w programie LEADER dają od 50 000 do 150 000 zł premii na start pozarolniczej działalności gospodarczej i do 65% kosztów, najwyżej 500 000 zł, na jej rozwój. Agroturystyka bez firmy z tych naborów najczęściej nie skorzysta.
Czy rolnik prowadzący agroturystykę traci ubezpieczenie w KRUS?
Nie. Agroturystyka prowadzona przez rolnika nie jest działalnością gospodarczą, więc rolnik zostaje w KRUS na dotychczasowych zasadach. Jeśli zakłada firmę, może zostać w KRUS, gdy był ubezpieczony co najmniej 3 lata, w ciągu 14 dni złoży oświadczenie, a podatek z działalności za poprzedni rok nie przekroczy limitu (4576 zł za 2025 r.).
Na jakich źródłach oparliśmy ten tekst?
Zasady prowadzenia agroturystyki opisaliśmy na podstawie ustaw: Prawo przedsiębiorców, o podatku dochodowym od osób fizycznych, o usługach hotelarskich, o podatku od towarów i usług oraz o podatkach i opłatach lokalnych, a także materiałów Podlaskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Dane o obiektach na Podlasiu pochodzą z raportu Podlaskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej, a zasady naborów LEADER z wytycznych do Planu Strategicznego WPR 2023-2027. Wyliczenie przychodów przygotowała redakcja na podstawie cen z ofert noclegów na Podlasiu. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady podatkowej: w sytuacjach granicznych zapytaj o interpretację w Krajowej Informacji Skarbowej.
Ostatnia aktualizacja: 10 listopada 2026 r.
- Ustawa z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, art. 6 ust. 1 pkt 2.
- Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 21 ust. 1 pkt 43.
- Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych, art. 38 (ewidencja innych obiektów), wraz z rozporządzeniem w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (wymagania minimalne).
- Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, limit zwolnienia podmiotowego 240 000 zł od 1 stycznia 2026 r.
- Obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z 1 sierpnia 2025 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2026 r.
- Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie, „Prawo w agroturystyce” (2024) oraz K. Bień, „Prawne aspekty zakładania i prowadzenia działalności pozarolniczej” (2024).
- Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna, „Stan i perspektywy rozwoju agroturystyki w województwie podlaskim” (październik 2022 r.) oraz plan pracy na 2026 r. (Podlaski Bon Turystyczny, Podlaskie Forum Agroturystyczne).
- Wytyczne podstawowe i szczegółowe do interwencji LEADER w Planie Strategicznym WPR 2023-2027 (rozwój przedsiębiorczości), stan od 20 października 2025 r.
- KRUS, komunikat o granicznej kwocie podatku z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2025 r. (4576 zł).
- Ustawa o najmie krótkoterminowym (druk sejmowy nr 2865), uchwalona przez Sejm 8 października 2026 r.
