Formularz U1 (dawny E301): jak zaliczyć pracę za granicą do zasiłku w Polsce

Formularz U1 (PD U1, dawniej E301) to unijny dokument, w którym zagraniczny urząd potwierdza okresy Twojej pracy i ubezpieczenia, a polski wojewódzki urząd pracy dolicza je do 365 dni zatrudnienia w ciągu 18 miesięcy, wymaganych do zasiłku dla bezrobotnych w 2026 r. Zamawiasz go w kraju, w którym pracowałeś (np. w UWV w Holandii, w Agentur für Arbeit w Niemczech, w HMRC w Wielkiej Brytanii), a po powrocie składasz w powiatowym urzędzie pracy, który przekazuje sprawę do WUP. Czeka się zwykle od kilku do 8 tygodni. U1 nie jest obowiązkowy, bo WUP może sam wystąpić do zagranicznej instytucji, ale bez niego wymiana dokumentów trwa tygodnie lub miesiące, a zasiłek nie jest w tym czasie wypłacany.

Poradnik odpowiada na trzy pytania w kolejności, w jakiej zadaje je osoba wracająca z pracy za granicą: czy U1 w ogóle coś da w jej sytuacji, skąd go wziąć w siedmiu krajach, w których najczęściej pracują mieszkańcy Podlasia, i co z nim zrobić w urzędzie pracy. Zasady opisujemy na podstawie rozporządzeń unijnych, ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia oraz informacji urzędów wydających dokument. Ostateczną decyzję o zasiłku wydaje zawsze WUP. Inne formalności po pracy za granicą zebraliśmy w przewodniku praca za granicą: porównanie krajów.

Czym jest formularz U1 i kiedy się przydaje?

Formularz U1 to „dokument przenośny” (ang. Portable Document, stąd PD U1) wydawany na podstawie rozporządzenia (WE) nr 883/2004 o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Potwierdza okresy ubezpieczenia i zatrudnienia w kraju, w którym pracowałeś, żeby inny kraj mógł je uwzględnić przy zasiłku dla bezrobotnych (art. 61 rozporządzenia). Do 2010 r. ten sam dokument nazywał się E301, a w Norwegii na formularzu widnieje nazwa PD U1/N-301. U1 wydają kraje Unii Europejskiej, Islandia, Liechtenstein, Norwegia, Szwajcaria i Wielka Brytania.

U1 służy tylko do jednego: zaliczenia okresów pracy za granicą do stażu wymaganego do zasiłku w Polsce. Nie przenosi zagranicznego zasiłku do Polski. Do tego służy inny dokument, U2 (dawny E303), który pozwala pobierać zasiłek przyznany np. w Niemczech przez 3-6 miesięcy podczas szukania pracy w Polsce. Opisujemy go osobno w tekście o transferze zasiłku z zagranicy (U2).

Słowniczek z okienka

  • U1 (PD U1) – dokument potwierdzający okresy pracy i ubezpieczenia za granicą do zaliczenia przy zasiłku w Polsce; dawny E301.
  • U2 (PD U2) – dokument pozwalający pobierać zagraniczny zasiłek podczas szukania pracy w innym kraju; dawny E303.
  • SED – ustrukturyzowany dokument elektroniczny, którym urzędy w różnych krajach wymieniają dane, gdy nie masz U1 (np. SED U001 to zapytanie o okresy, U002 odpowiedź).
  • EESSI – unijny system elektronicznej wymiany informacji o zabezpieczeniu społecznym, przez który krążą SED.
  • PUP – powiatowy urząd pracy, w którym się rejestrujesz i składasz dokumenty.
  • WUP – wojewódzki urząd pracy, który rozpatruje sprawy z elementem zagranicznym i wydaje decyzję o zasiłku.
  • Ostatnie ubezpieczenie – kraj, w którym byłeś ubezpieczony bezpośrednio przed rejestracją; od niego zależy, czy U1 zadziała.

Czy formularz U1 w ogóle zadziała w Twojej sytuacji?

Formularz U1 zadziała, jeśli ostatni okres ubezpieczenia przed rejestracją był w Polsce albo jeśli w czasie pracy za granicą Twoje centrum życia pozostało w Polsce. Zasada ogólna z art. 61 rozporządzenia 883/2004 mówi, że okresy z różnych krajów sumuje ten kraj, w którym byłeś ubezpieczony jako ostatni. Kto wraca z Holandii i rejestruje się w PUP bez żadnej pracy w Polsce, ma ostatnie ubezpieczenie w Holandii, więc polski WUP nie przyzna zasiłku na podstawie samego U1.

Wyjątek dotyczy tzw. pracownika powracającego (art. 65 ust. 5 lit. a rozporządzenia 883/2004): osoby, która w czasie ostatniej pracy za granicą mieszkała w Polsce. Taka osoba dostaje zasiłek według prawa kraju zamieszkania, czyli Polski, i nie musi po powrocie podejmować pracy w kraju. O miejscu zamieszkania decyduje centrum interesów życiowych. Według serwisu powroty.gov.pl wskazują na nie: małżonek, partner lub dzieci mieszkający w Polsce i regularne przyjazdy, nieruchomość w Polsce, stałe opłacanie rachunków oraz tymczasowy, zarobkowy charakter wyjazdu. WUP ocenia to na podstawie oświadczenia o miejscu zamieszkania, które składasz przy rejestracji.

Przepisy nie określają, ile trzeba przepracować w Polsce po powrocie, żeby ostatnie ubezpieczenie było polskie. Serwis powroty.gov.pl podaje przykład czterech miesięcy pracy. Krótka umowa, z której sam zrezygnujesz, może jednak zaszkodzić, o czym piszemy niżej w ramce.

Wróciłem z zagranicy – co dalej? Drzewko decyzyjne

  1. Czy ostatnia praca była w UE, Islandii, Liechtensteinie, Norwegii, Szwajcarii lub Wielkiej Brytanii? Nie: koordynacja nie obowiązuje, U1 nie istnieje; polski zasiłek tylko z polskich okresów. Tak: przejdź do pytania 2.
  2. Czy w czasie pracy za granicą Twoje centrum życia było w Polsce (rodzina, mieszkanie, regularne powroty)? Tak: zarejestruj się w PUP od razu po powrocie, złóż oświadczenie o miejscu zamieszkania i U1 (albo informację o okresach). Nie: przejdź do pytania 3.
  3. Czy po powrocie pracowałeś w Polsce z ubezpieczeniem i składką na Fundusz Pracy? Tak: zarejestruj się w PUP i złóż U1, okresy zostaną zsumowane. Nie: masz dwie drogi: zasiłek w kraju ostatniej pracy i jego transfer do Polski na U2 albo podjęcie pracy w Polsce, a dopiero potem rejestracja z U1.
  4. Czy łącznie masz co najmniej 365 dni pracy lub ubezpieczenia w ciągu 18 miesięcy przed rejestracją, z wynagrodzeniem co najmniej minimalnym? Nie: zasiłek nie przysługuje, ale rejestracja daje ubezpieczenie zdrowotne i dostęp do szkoleń. Tak: przejdź do pytania 5.
  5. Czy masz U1? Tak: dołącz go do dokumentów w PUP. Nie: wypełnij „Informację o okresach zatrudnienia, ubezpieczenia lub pracy na własny rachunek przebytych za granicą”, dołącz kopie umów, odcinków wypłat i numer ubezpieczenia; WUP sam wystąpi o potwierdzenie, a Ty równolegle zamów U1.

Trzy scenariusze z życia

Scenariusz A: 3 lata w Niemczech, żona i dzieci w Hajnówce, zjazdy co dwa tygodnie. Centrum życia było w Polsce, więc to pracownik powracający. Kolejność: jeszcze w Niemczech wniosek o PD U1 do Agentur für Arbeit; po powrocie rejestracja w PUP w Hajnówce z oświadczeniem o miejscu zamieszkania i U1; PUP przekazuje sprawę do WUP w Białymstoku, który wydaje decyzję. Praca w Polsce przed rejestracją nie jest potrzebna.

Scenariusz B: 3 lata w Holandii, wynajęte mieszkanie w Eindhoven, w Polsce tylko na święta. Centrum życia było w Holandii, a ostatnie ubezpieczenie holenderskie. Sam U1 nie da polskiego zasiłku. Opcje: zarejestrować się w UWV jako bezrobotny, uzyskać prawo do holenderskiego zasiłku i po 4 tygodniach przenieść go do Polski na U2, albo wrócić, podjąć pracę w Polsce i po jej zakończeniu zarejestrować się z U1. W obu wariantach U1 warto zamówić, bo w drugim będzie potrzebny.

Scenariusz C: 2 lata w Wielkiej Brytanii po 2021 r., potem 4 miesiące pracy w Suwałkach i zwolnienie. Ostatnie ubezpieczenie jest w Polsce, więc okresy brytyjskie sumuje się na podstawie Protokołu o koordynacji zabezpieczenia społecznego z umowy o handlu i współpracy UE-Wielka Brytania. U1 wydaje HMRC. Oświadczenia o miejscu zamieszkania nie składa się, jeśli wszystkie okresy w Wielkiej Brytanii przypadają po 1 stycznia 2021 r. Dokumenty trafiają do PUP w Suwałkach, decyzję wydaje WUP w Białymstoku.

Scenariusze opisują reguły, a nie poradę w konkretnej sprawie. O tym, czy ktoś jest pracownikiem powracającym i czy okresy zostaną zaliczone, rozstrzyga WUP.

Pułapka powrotu

Krótka praca w Polsce „dla formalności” może zaszkodzić. Jeśli rozwiążesz ostatnią umowę za porozumieniem stron, zasiłek przysługuje dopiero po 90 dniach od rejestracji (art. 220 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia). Po wypowiedzeniu umowy przez pracownika ustawa odbiera prawo do zasiłku, chyba że przyczyną była zmiana miejsca zamieszkania lub wina pracodawcy (art. 219). Ostatni stosunek pracy powinien więc zakończyć się z inicjatywy pracodawcy albo z upływem umowy na czas określony. Szczegóły w tekście o 90 dniach bez zasiłku po wypowiedzeniu.

Gdzie zamówić formularz U1 w krajach, w których najczęściej pracują Polacy?

U1 zamawia się w instytucji kraju, w którym pracowałeś, najlepiej jeszcze przed wyjazdem, bo niektóre urzędy przyjmują wniosek tylko w ostatnich tygodniach umowy, a inne wysyłają dokument pocztą na adres w Polsce. Zestawienie obejmuje kraje, o które Polacy najczęściej pytają w sprawie U1 (Holandia, Wielka Brytania, Niemcy, Irlandia), popularne kierunki wyjazdów z Podlasia (Norwegia, Belgia) i Szwajcarię. Dane pochodzą z oficjalnych stron tych instytucji i z serwisu powroty.gov.pl.

Kraj Kto wydaje Jak zamówić Numer, który musisz znać Kiedy najwcześniej Czas oczekiwania Uwagi
Holandia UWV online w Mijn UWV (DigiD lub europejski eID, np. profil zaufany) albo wniosek papierowy pocztą BSN i adres ostatniego pracodawcy od 4 tygodni przed końcem umowy 6-8 tygodni wniosek po niderlandzku, niemiecku, angielsku lub francusku
Niemcy Agentur für Arbeit (zespół Alg Plus) według ostatniego miejsca zamieszkania w Niemczech formularz „Antrag auf Ausstellung eines PD U1” pocztą lub osobiście Renten­versicherungs­nummer także przed wyjazdem niezwłocznie; po 6 tygodniach urząd musi wysłać informację o opóźnieniu urząd sam pobiera od pracodawcy Arbeitsbescheinigung; od VI 2026 r. dokument podaje średnią miesięczną płacę
Wielka Brytania HM Revenue and Customs online po zalogowaniu albo formularz papierowy zamówiony na infolinii National Insurance National Insurance number gdy już mieszkasz poza Wielką Brytanią albo wyjeżdżasz w ciągu 2 tygodni do 6 tygodni potrzebne pismo o zakończeniu pracy z ostatnich 3 lat i ostatni payslip, P45 lub P60; okresów samozatrudnienia HMRC nie potwierdza
Irlandia Department of Social Protection, International Records Section (Buncrana) formularz „Irish Social Insurance Records Request Form (U1)” e-mailem lub pocztą PPS number po zakończeniu pracy nieokreślony, urząd kontaktuje się z pracodawcą warto dołączyć ostatnie odcinki wypłat
Norwegia NAV formularz NAV 04-02.05 „Request for certificate PD U1/N-301” pocztą fødselsnummer lub D-nummer (11 cyfr) po zakończeniu pracy nieokreślony dokument nosi nazwę PD U1/N-301; Norwegia jest w EOG, więc zasady są takie same
Belgia ONEM/RVA, biuro bezrobocia ostatniego miejsca zamieszkania w Belgii formularz kontaktowy online albo pismo; wniosek może też złożyć za Ciebie polski WUP numer Rejestru Narodowego po zakończeniu pracy nieokreślony do wniosku: C4 lub dowód zatrudnienia, kopia dowodu i adres w Polsce; dokument przychodzi pocztą lub do e-Box
Szwajcaria kasa bezrobocia (Arbeitslosenkasse), w której byłeś zarejestrowany, a jeśli nigdy, dowolna w miejscu ostatniego zamieszkania formularz „Antrag auf Ausstellung eines PD U1” numer AHV po zakończeniu pracy nieokreślony Szwajcaria stosuje koordynację na mocy umowy z UE
Tabela 1. Formularz U1 w 7 krajach: kto wydaje, jak zamówić, ile się czeka. Stan na 31 października 2026 r. Dane: UWV (czerwiec 2026), Bundesagentur für Arbeit (wytyczne od 23 czerwca 2026 r.), HMRC (GOV.UK), Department of Social Protection, NAV, ONEM/RVA, SECO oraz powroty.gov.pl; zestawienie: redakcja Uczciwie o Pracy. Instytucje mogą zmieniać kanały i terminy, więc przed wysłaniem wniosku sprawdź ich aktualną stronę.

 

Trzy wiersze wymagają komentarza. W Holandii wniosek można złożyć od 4 tygodni przed końcem umowy, a dokument przychodzi po 6-8 tygodniach, więc złożony w pierwszym możliwym terminie dotrze ok. 2-4 tygodnie po zakończeniu pracy. W Wielkiej Brytanii wniosek składa się dopiero na 2 tygodnie przed wyjazdem lub po nim, a HMRC rozpatruje go do 6 tygodni, więc dokument dotrze ok. miesiąca po powrocie. W Niemczech wniosek można złożyć przed wyjazdem, a urząd ma wystawić dokument niezwłocznie; jeśli nie zdąży w 6 tygodni, musi wysłać informację o przyczynie opóźnienia. Terminy dla Irlandii, Norwegii, Belgii i Szwajcarii nie są określone, więc tam wniosek warto złożyć jak najwcześniej. Od czerwca 2026 r. niemiecki PD U1 podaje średnie miesięczne wynagrodzenie zamiast sumy za cały okres. Formalności związane z samym zatrudnieniem opisujemy w tekstach o pracy w Holandii, formalnościach przy pracy w Niemczech, pracy w Norwegii i pracy w Irlandii.

Teczka powrotu z pracy za granicą (PDF, 3 strony)

Karta okresów do wypełnienia przed wyjazdem, lista numerów ubezpieczenia potrzebnych do wniosku o U1 w 7 krajach, lista dokumentów do zabrania i krótkie pismo przewodnie po polsku i angielsku do urzędów, które przyjmują wnioski e-mailem lub pocztą.

Pobierz teczkę powrotu

Co, jeśli wróciłeś bez formularza U1?

Brak U1 nie blokuje wniosku o zasiłek. W PUP składasz wypełnioną „Informację o okresach zatrudnienia, ubezpieczenia lub pracy na własny rachunek przebytych za granicą” oraz kopie dokumentów: umów, świadectw pracy, odcinków wypłat, pisma o zakończeniu zatrudnienia i numer ubezpieczenia w danym kraju. WUP wysyła zapytanie do zagranicznej instytucji przez system EESSI (SED U001) i czeka na odpowiedź. Według powroty.gov.pl trwa to od kilku tygodni do kilku miesięcy, a przez ten czas zasiłek nie jest wypłacany. Jeśli prawo do zasiłku zostanie potwierdzone, WUP wypłaca go z wyrównaniem od dnia rejestracji. Rada jest prosta: zamów U1 samodzielnie równolegle z zapytaniem WUP, bo może przyjść szybciej.

Jak złożyć formularz U1 w urzędzie pracy na Podlasiu?

Formularz U1 składasz w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla miejsca zamieszkania, razem z rejestracją jako osoba bezrobotna, a PUP przekazuje dokumenty do WUP w Białymstoku, który wydaje decyzję o zasiłku. W województwie podlaskim sprawy z elementem zagranicznym prowadzi WUP w Białymstoku (ul. Pogodna 22), a dla powiatów grajewskiego, kolneńskiego i łomżyńskiego jego Oddział Terenowy w Łomży (ul. Nowogrodzka 1). Aktualne dane kontaktowe i godziny podaje strona WUP w portalu publicznych służb zatrudnienia.

Kolejność kroków wygląda tak: rejestracja w PUP (sama rejestracja jest wnioskiem o zasiłek, jak w poradniku rejestracja w urzędzie pracy krok po kroku), zgłoszenie okresów zagranicznych, złożenie U1 albo informacji o okresach z kopiami dokumentów, oświadczenie o miejscu zamieszkania podczas pracy za granicą. Oświadczenia nie składa się tylko wtedy, gdy wszystkie okresy w Wielkiej Brytanii przypadają po 1 stycznia 2021 r. i wcześniej nie pracowałeś w Wielkiej Brytanii. W razie braków WUP wezwie Cię do uzupełnienia dokumentów. Od 1 czerwca 2025 r. sprawy te prowadzi się na podstawie ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, a postępowania wszczęte wcześniej na podstawie ustawy z 2004 r.

Teczka do okienka: co zabrać do PUP

  • Dowód osobisty lub paszport.
  • Formularz U1 w oryginale (urzędy wydają go papierowo) albo wypełniona „Informacja o okresach” z kopiami dokumentów z zagranicy.
  • Oświadczenie o miejscu zamieszkania podczas pracy za granicą (druk ze strony WUP).
  • Świadectwa pracy i umowy z Polski z ostatnich 18 miesięcy, jeśli były.
  • Dyplomy i świadectwa ukończenia szkoły (do rejestracji).
  • Numer ubezpieczenia z kraju pracy: BSN, Rentenversicherungsnummer, National Insurance number, PPS, fødselsnummer, numer Rejestru Narodowego lub AHV.
  • Ostatni odcinek wypłaty i pismo o zakończeniu pracy, także gdy masz U1: urząd może o nie zapytać.

Ile wyniesie zasiłek po zaliczeniu pracy za granicą?

Zasiłek po zaliczeniu okresów z U1 liczy się według zasad polskich, a nie według zarobków za granicą: od 1 czerwca 2026 r. podstawowa kwota wynosi 1783,90 zł brutto przez pierwsze 90 dni i 1400,90 zł brutto później (obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 2 marca 2026 r., M.P. 2026 poz. 268). Zagraniczne okresy liczą się też do stażu, od którego zależy stawka: poniżej 5 lat 80%, od 5 do 20 lat 100%, powyżej 20 lat 120% (art. 224 ustawy).

Staż pracy łącznie (Polska + zagranica) Stawka Pierwsze 90 dni brutto Pierwsze 90 dni netto Od 91. dnia brutto Od 91. dnia netto Suma brutto za 180 dni
poniżej 5 lat 80% 1427,12 zł* 1298,68 zł* 1120,72 zł* 1019,86 zł* 7643,52 zł
od 5 do 20 lat 100% 1783,90 zł 1623,35 zł 1400,90 zł 1274,82 zł 9554,40 zł
powyżej 20 lat 120% 2140,68 zł 1948,02 zł 1681,08 zł 1529,78 zł 11 465,28 zł
Tabela 2. Zasiłek dla bezrobotnych po zaliczeniu okresów z U1, kwoty od 1 czerwca 2026 r. Dane: obwieszczenie MRPiPS z 2 marca 2026 r. (M.P. 2026 poz. 268), Zielona Linia; * kwoty dla stawki 80% oraz sumy za 180 dni (3 miesiące wyższej i 3 miesiące niższej kwoty) wyliczyła redakcja. Netto po potrąceniu składki zdrowotnej, bez zaliczki na podatek.

 

Kwoty netto są po potrąceniu składki zdrowotnej. Długość okresu zasiłkowego, 180 lub 365 dni, zależy m.in. od stopy bezrobocia w powiecie, a te warunki opisujemy w tekście komu przysługuje zasiłek dla bezrobotnych. Własną kwotę i okres sprawdzisz w narzędziu policz swój zasiłek.

Jak przeczytać formularz U1, gdy już przyjdzie pocztą?

PD U1 to standardowy formularz Komisji Europejskiej z tymi samymi siedmioma rubrykami w każdym kraju, więc holenderski, niemiecki i brytyjski dokument czyta się tak samo. Polską wersję wzoru publikują wojewódzkie urzędy pracy (np. WUP w Kielcach), co pozwala porównać rubryki z dokumentem w obcym języku. Sprawdź przede wszystkim: czy daty okresów zgadzają się z Twoimi umowami, czy przyczyna zakończenia pracy w rubryce 3 jest zgodna z prawdą (ma wpływ na prawo do zasiłku) i czy dokument ma pieczęć lub podpis instytucji w rubryce 7. Źródła urzędowe nie opisują obowiązku tłumaczenia U1; czy w Twojej sprawie będzie potrzebne, zapytaj w WUP.

Infografika: jak czytać formularz PD U1 - siedem rubryk dokumentu: dane posiadacza, okresy ubezpieczenia i zatrudnienia z dochodem, przyczyna ustania zatrudnienia, inne należności, pobrane zasiłki, uprawnienie do zasiłku w kraju wydania, instytucja wystawiająca
Ryc. 1. Jak czytać PD U1: siedem rubryk i na co zwrócić uwagę. Na podstawie wzoru formularza PD U1 Komisji Europejskiej; opracowanie: redakcja Uczciwie o Pracy.

 

Wielka Brytania po brexicie: czy brytyjski U1 nadal działa?

Tak, brytyjski U1 nadal działa: HMRC wydaje PD U1 na potrzeby zasiłków w UE, Norwegii, Islandii, Szwajcarii i Liechtensteinie, a polski WUP sumuje okresy z Wielkiej Brytanii, także te po 1 stycznia 2021 r. Okresy sprzed brexitu chroni umowa o wystąpieniu, a okresy późniejsze Protokół o koordynacji zabezpieczenia społecznego z umowy o handlu i współpracy między UE a Wielką Brytanią. WUP rozróżnia obie sytuacje w dokumentach: oświadczenia o miejscu zamieszkania nie składa się, gdy okresy w Wielkiej Brytanii przypadają wyłącznie po 1 stycznia 2021 r., a wcześniej nie pracowałeś tam ani w innym kraju UE.

Wniosek do HMRC składa się online po zalogowaniu na konto podatnika albo papierowo, prosząc o formularz na infolinii National Insurance (0300 200 3500 z Wielkiej Brytanii, +44 191 203 7010 z zagranicy). HMRC potwierdza tylko okresy zatrudnienia; okresów samozatrudnienia nie potwierdza na potrzeby zasiłku. Czy po brexicie można przenieść brytyjski zasiłek do Polski na U2, źródła urzędowe nie rozstrzygają jednoznacznie, więc tej drogi nie zakładaj z góry. Więcej o zasadach zatrudnienia po 2021 r. w tekście o pracy w Wielkiej Brytanii po brexicie.

Co zmieni reforma unijnych przepisów o koordynacji?

Reforma rozporządzeń 883/2004 i 987/2009 wprowadzi warunek co najmniej jednego miesiąca nieprzerwanego ubezpieczenia w kraju, w którym ubiegasz się o zasiłek, zanim ten kraj zsumuje okresy z zagranicy. Parlament Europejski przyjął stanowisko 7 lipca 2026 r., a Rada UE zatwierdziła reformę 28 września 2026 r. Nowe przepisy wejdą w życie po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE, ale będą stosowane dopiero po 24 miesiącach, czyli według serwisu Your Europe od 2028 r. Do tego czasu obowiązują zasady opisane w tym tekście.

  • Sumowanie okresów: dopiero po co najmniej miesiącu ubezpieczenia w kraju ostatniej pracy (dziś przepisy nie podają minimum).
  • Transfer zasiłku (U2): do 6 miesięcy zamiast obecnych 3 z możliwością przedłużenia.
  • Pracownicy przygraniczni: po 22 tygodniach pracy w kraju zatrudnienia zasiłek wypłaca ten kraj, a nie kraj zamieszkania.

Zegarek reformy

Stan na 31 października 2026 r.: reforma przyjęta przez Parlament Europejski i Radę UE, nieopublikowana jeszcze w Dzienniku Urzędowym UE. Numer rozporządzenia i dokładną datę stosowania dopiszemy po publikacji. Dla osoby planującej powrót w 2027 r. oznacza to, że U1 działa na dotychczasowych zasadach.

Jak zaliczyć pracę za granicą do zasiłku w Polsce krok po kroku?

Najwięcej czasu oszczędza ten, kto zamówi U1 jeszcze przed wyjazdem i zabierze z zagranicy komplet dokumentów. Poniższa kolejność działa dla każdego z siedmiu krajów.

  1. Zamów U1 przed wyjazdem. Złóż wniosek w instytucji kraju pracy w ostatnich tygodniach umowy (Holandia od 4 tygodni przed końcem, Niemcy i Belgia także wcześniej) i podaj adres w Polsce do wysyłki.
  2. Zabierz dokumenty z zagranicy. Umowy, odcinki wypłat, pismo o zakończeniu pracy, numer ubezpieczenia i dane pracodawcy. Bez nich WUP nie wyśle zapytania, jeśli U1 nie dotrze.
  3. Ustal, czy jesteś pracownikiem powracającym. Jeśli w czasie pracy za granicą Twoja rodzina i dom były w Polsce, zarejestruj się od razu po powrocie. Jeśli nie, zaplanuj pracę w Polsce albo transfer zasiłku na U2.
  4. Zarejestruj się w PUP. Rejestracja w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla miejsca zamieszkania jest jednocześnie wnioskiem o zasiłek. Zgłoś okresy zagraniczne.
  5. Złóż U1 albo informację o okresach. Dołącz oryginał U1 albo wypełnioną „Informację o okresach” z kopiami dokumentów oraz oświadczenie o miejscu zamieszkania podczas pracy za granicą.
  6. Czekaj na decyzję WUP. PUP przekazuje sprawę do WUP w Białymstoku lub oddziału w Łomży. W razie braków urząd wezwie Cię do uzupełnienia. Zasiłek przysługuje od dnia rejestracji, także gdy decyzja przyjdzie później.

Po załatwieniu zasiłku zostaje jeszcze podatek: jak rozliczyć dochody z zagranicy, opisujemy w tekście o rozliczeniu podatku z pracy za granicą.

O co najczęściej pytają osoby wracające z pracy za granicą?

Ile czeka się na formularz U1?

Od kilku tygodni do ok. 2 miesięcy. UWV w Holandii wysyła dokument po 6-8 tygodniach od wniosku, HMRC w Wielkiej Brytanii rozpatruje wniosek do 6 tygodni, a niemiecka Agentur für Arbeit ma wydać PD U1 niezwłocznie i po 6 tygodniach musi poinformować o przyczynie opóźnienia. Irlandia, Norwegia, Belgia i Szwajcaria nie podają terminu.

Czy mogę dostać zasiłek w Polsce bez formularza U1?

Tak. Po rejestracji w PUP składasz informację o okresach pracy za granicą z kopiami dokumentów, a WUP sam występuje do zagranicznej instytucji przez system EESSI. Trwa to od kilku tygodni do kilku miesięcy, w tym czasie zasiłek nie jest wypłacany, a po potwierdzeniu okresów urząd wypłaca go z wyrównaniem.

Ile muszę popracować w Polsce po powrocie, żeby U1 zadziałał?

Obecne przepisy nie podają minimalnego okresu; serwis powroty.gov.pl podaje przykład 4 miesięcy. Po reformie unijnej, stosowanej według Your Europe od 2028 r., będzie to co najmniej 1 miesiąc nieprzerwanego ubezpieczenia. Pracy w Polsce nie potrzebuje osoba, która w czasie pracy za granicą mieszkała w Polsce.

Gdzie złożyć formularz U1 w województwie podlaskim?

W powiatowym urzędzie pracy właściwym dla miejsca zamieszkania, razem z rejestracją. PUP przekazuje dokumenty do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Białymstoku, a dla powiatów grajewskiego, kolneńskiego i łomżyńskiego do jego Oddziału Terenowego w Łomży, który wydaje decyzję.

Czy brytyjski U1 jest ważny po brexicie?

Tak. HMRC nadal wydaje PD U1, a polski WUP sumuje okresy z Wielkiej Brytanii, także po 1 stycznia 2021 r., na podstawie umowy o wystąpieniu i Protokołu o koordynacji zabezpieczenia społecznego z umowy o handlu i współpracy UE-Wielka Brytania.

Czy formularz U1 trzeba tłumaczyć?

PD U1 to standardowy formularz Unii Europejskiej z tymi samymi rubrykami w każdym kraju, a jego polską wersję publikują wojewódzkie urzędy pracy. Źródła urzędowe nie opisują obowiązku tłumaczenia, więc przed złożeniem dokumentu zapytaj o to w WUP.

Ile wyniesie zasiłek po pracy w Holandii albo w Niemczech?

Tyle samo co po pracy w Polsce. Od 1 czerwca 2026 r. przy stawce 100% to 1783,90 zł brutto przez pierwsze 90 dni i 1400,90 zł brutto później, bez względu na zarobki za granicą. Staż z zagranicy liczy się jednak do progu 5 i 20 lat, od którego zależy stawka 80%, 100% lub 120%.

Na jakich źródłach oparliśmy ten poradnik?

Zasady sumowania okresów pochodzą z rozporządzeń unijnych i ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, procedury składania dokumentów z informacji wojewódzkich urzędów pracy i serwisu powroty.gov.pl, a dane o zamawianiu U1 z oficjalnych stron instytucji w siedmiu krajach. Kwoty zasiłku pochodzą z obwieszczenia ministra, a sumy za 180 dni i kwoty dla stawki 80% wyliczyła redakcja. Informacje mają charakter ogólny, a decyzję w każdej sprawie wydaje WUP. Serwis Uczciwie o Pracy nie jest urzędem pracy i nie wydaje dokumentów U1.

Ostatnia aktualizacja: 31 października 2026 r.

  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, art. 61-65.
  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 dotyczące wykonywania rozporządzenia nr 883/2004, art. 11 i 54-57.
  • Ustawa z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, Dz.U. 2025 poz. 620, art. 218-220 i 224.
  • Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 2 marca 2026 r. w sprawie wysokości zasiłku dla bezrobotnych, M.P. 2026 poz. 268.
  • Komisja Europejska, Your Europe: „Bezrobocie za granicą”, „Transfer zasiłku” i pytania o standardowe formularze zabezpieczenia społecznego.
  • Parlament Europejski, stanowisko z 7 lipca 2026 r. w sprawie zmiany rozporządzeń 883/2004 i 987/2009, P10_TA(2026)0239.
  • Wojewódzki Urząd Pracy w Białymstoku, „Informacje dla powracających do kraju”.
  • Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie, „Zasady składania dokumentów dotyczących przyznawania prawa do zasiłku UE/EOG/UK/CH”.
  • Wojewódzki Urząd Pracy w Kielcach, wzór formularza PD U1 w języku polskim.
  • Powroty.gov.pl: „Ogólne zasady przyznawania prawa do zasiłku dla bezrobotnych po powrocie do Polski” (stan na 22 czerwca 2026 r.), „Formularz U1 z Wielkiej Brytanii”, „Formularz U1 z Irlandii”, „Jak uzyskać U1 z Holandii?”.
  • UWV (Holandia), „Jak złożyć wniosek o wydanie formularza PD U1?”, czerwiec 2026 r.
  • Bundesagentur für Arbeit, wytyczne „Bescheinigungen im internationalen Recht der Arbeitslosenversicherung”, obowiązujące od 23 czerwca 2026 r.
  • HM Revenue and Customs, GOV.UK, „Get a National Insurance contributions statement if you live abroad”.
  • Department of Social Protection (Irlandia), „Claiming Benefits Abroad”.
  • NAV (Norwegia), formularz NAV 04-02.05 „Request for certificate PD U1/N-301”.
  • ONEM/RVA (Belgia), „Document U1”, październik 2023 r.
  • SECO, arbeit.swiss, „Insurance benefits” (Szwajcaria).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *